Zaštićena slatkovodna područja kao novi model zaštite slatkovodnih ekosistema u Srbiji
Projekat „Zaštićena slatkovodna područja kao novi model zaštite slatkovodnih ekosistema u Srbiji“ bio je usmeren na unapređenje zaštite i upravljanja slatkovodnim ekosistemima kroz razvoj novog modela zaštite – zaštićenih slatkovodnih područja. Poseban fokus bio je na analizi postojećih posebnih staništa riba, prepoznavanju njihovih prirodnih vrednosti i ugrožavajućih faktora, kao i na stvaranju osnova za njihovu snažniju pravnu i institucionalnu zaštitu.
Tokom projekta sprovedena su terenska istraživanja na više od 20 lokacija u ribarskim područjima Zapadne Morave, Lima, Mlave, Golije, Ibra i gornjeg toka Drine. Prikupljeni su podaci o stanju staništa, pritiscima i ključnim vrednostima biodiverziteta, a rezultati su objedinjeni u bazi podataka i interaktivnoj mapi posebnih staništa riba.
Jedan od glavnih rezultata projekta je publikacija „Posebna staništa riba i zaštićena slatkovodna područja – novi model zaštite“, koja sadrži analizu pravnog okvira, prikaz istraženih staništa i preporuke za unapređenje zaštite slatkovodnih ekosistema u Srbiji. Organizovane su i dve edukativne radionice u Kraljevu i Sjenici, na kojima je učestvovalo ukupno 60 predstavnika korisnika ribarskih područja, ribočuvara, lokalnih samouprava, ribolovačkih udruženja i organizacija civilnog društva.
Na osnovu istraživanja i konsultacija pripremljene su preporuke za uvođenje kategorije zaštićenih slatkovodnih područja u pravni okvir Srbije. Preporuke su upućene Ministarstvu zaštite životne sredine, uključujući i radnu grupu za izradu novog Zakona o zaštiti prirode. Time je pokrenut važan dijalog o sistemskom unapređenju zaštite slatkovodnih staništa i divljih vrsta.
Rezultati projekta predstavljeni su na završnoj konferenciji, koja je okupila predstavnike Ministarstva zaštite životne sredine, korisnike ribarskih područja, stručnu i akademsku zajednicu i organizacije civilnog društva. Projekat je doprineo boljem razumevanju značaja slatkovodnih staništa, jačanju saradnje između institucija i lokalnih aktera i stvaranju osnove za buduće unapređenje propisa i praksi zaštite prirode.
Projekat je realizovan u okviru programa „Bezbedna priroda i klima“, uz podršku WWF Adria i Evropske unije.